Het is al weer een aantal jaren geleden dat ik Lenin voor het laatst zag. Lenin is de managing director van ThoughtGreen Technologies in Hyderabad en ik had hem ooit ontmoet via een ICT-netwerk. Sindsdien komt hij zo eens per jaar naar Nederland en dan gaan we een hapje eten, iets wat trouwens erg nauw komt bij Indiërs. Fijnproevers.
Lenin heet voluit Lenin Chalasani en zijn broer heet Stalin. Dat is geen grapje, maar heeft alles te maken met de politieke kleur van hun vader. Verder ziet Lenin eruit als een college-boy uit de States.
Het laatste gesprek dat we voerde ging over het nieuwe product van dit grote ICT-bedrijf, namelijk een schooladministratiesysteem dat alle mogelijkheden in zich had, die ook door Blackboard werden geboden. Maar ontwikkeld en onderhouden tegen Indiase tarieven; ;zeer concurrerend wat betreft de prijs. India en Australië waren al enthousiast, Lenin zocht nu voet aan de grond in Europa. Eén van de ‘selling points’ was het interactieve camerasysteem. ‘In elk lokaal wordt een kleine camera geïnstalleerd, en op een groot scherm in de directiekamer kunnen alle onderwijsverrichtingen worden gevolgd.’ Lenin was er laaiend enthousiast over, terwijl ik me voorstelde hoe het docententeam van de school van mijn zoon zou reageren, als ik ze deze faciliteit zou aanbieden.
Ik was dit voorval al lang weer vergeten, tot ik afgelopen november in Willemstad, Curacao, aan het werk was. Op een middelbare school had men zojuist een camerasysteem in gebruik genomen zodat men in elk lokaal een kijkje kon nemen. Met wat eenvoudige tikken op het toetsenbord sprong het beeld van lokaal naar lokaal. De school was laaiend enthousiast. Op deze manier kon de schoolleider goed in de gaten houden of er iets gebeurde dat om ingrijpen vroeg. Je moest dan denken aan conflicten die uit de hand konden lopen. Docenten konden nu hulp inroepen zonder het lokaal te hoeven verlaten. En ja, de schoolleider keek ook mee met de verrichtingen van docenten. Niet iedereen was pedagogisch of didactisch zo onderlegd, dus hier en daar werd bijgestuurd. Erg handig.
Meekijken met elkaars werk, het is niets uitzonderlijks. In het ziekenhuis kijken de verpleegsters op elkaars handen. Trainers en adviseur trekken vaak samen op, staan samen voor een groep, zien elkaars inspanningen. In kantoortuinen hoort men elkaar de klant te woord staan en camera’s in winkels houden het winkelend publiek maar ook het personeel in de gaten.
Maar nu het onderwijs. Het thema is niet nieuw. In België is over cameratoezicht gesproken naar aanleiding van incidenten waarbij leerlingen misdragingen van docenten op You Tube plaatsten. In Engeland werden al in 2008 op 85 scholen camera’s opgehangen – waarschijnlijk zonder wettelijke grondslag – om leerlingen te monitoren. De focus ligt daar op veiligheid voor docent en leerlingen, net als in Willemstad.
Zijn er in Nederland scholen die camera’s in het lokaal hebben opgehangen of die dat overwegen? Wat vinden docenten daarvan? Hoe denken schoolleiders daarover? Het brengt mogelijkheden met zich mee die we nu niet hebben. Leerlingen weten dat hun gedrag geobserveerd kan worden. Dat heeft een corrigerende invloed. Docenten kunnen een seintje geven naar collega’s of naar hun team- of schoolleider. Docenten kunnen hun eigen handelen terugzien en samen naar elkaars functioneren kijken. Daar kun je ontzettend veel van leren. Schoolleiders zien wat er in lokalen gebeurt en houden op die manier veel beter voeling met hun team en met een onderwijspraktijk die zij zelf meestal niet meer ervaren.
Een ongemakkelijk gevoel? De privésfeer is niet in het geding. Het gaat om registratie van professioneel handelen. Wat ligt aan de basis van dat ongemakkelijke gevoel? Legt het een aantal factoren bloot, die aandacht behoeven als het gaat om een veilige werkomgeving? Het is best interessant om dat eens met elkaar te onderzoeken.
En de camera’s? Als er een school is die er gebruik van maakt in de lokalen, dan hoor ik dat graag. |
